تهویه مطبوع استخرها

مقاله
0
توسط:مهندس داوود ایلخانی

یكی از مسایل مهمی كه در مراحل اولیه استخرها مورد توجه قرار می گیرد،سرپوشیده و یا سر باز بودن استخر است.به عنوان یك قاعده كلی ،چه در استخرهای سرباز و چه در استخرهای سرپوشیده هدف نهایی كارفرما آن است كه مجموعه در اكثر اوقات سال قابل استفاده باشد.در مناطق گرمسیر ،استخرها و پارك های آبی معمولا به صورت سرباز ساخته می شوند و شرایط مطلوب محیط آنها بر مبنای شرایط آب و هوایی منطقه تامین میشود. در بحث تهویه مطبوع استخرها همانند تمامی مكان های محبوس،برای تامین شرایط مطلوب هوای داخل سالن چهار عامل دمای هوا،رطوبت نسبی هوا،جریان هوا و كیفیت هوای سالن باید در محدوده مطلوبی باشد. در استخرها به دلیل محیط بسیار مرطوب ،تامین چهار عامل یاد شده باید با در نظر گرفتن رطوبت نسبی ،دمای هوا،دمای آب استخر و كیفیت هوای داخل صورت پذیرد.از میان عوامل ذكر شده رطوبت نسبی بیش از سایر عوتمل مشكل ساز و مهم است.چرا كه بالا بودن رطوبت نسبی هوا نه تنها شرایط آسایش و سلامت شناگران را از بین می برد،بلكه در دراز مدت صدمات جبران نا پذیری را به سازه ساختمان و تجهیزات موجود در آن وارد می كند . در استخرها برای كنترل دمای آب و هوای استخر از دو ترموستات استفاده می شود.به طوری كه برای كنترل دمای هوای استخر از یك ترموستات و برای كنترل دمای آب آن از یك ترموستات دیگری استفاده می شود.به ترموستات هایی كه برای كنترل دمای آب مورد استفاده قرار می گیرند اصطلاحا آكوستات گفته می شود.این نوع ترموستات ها مجهز به حسگر مستغزق هستنند و معمولا در 0C دامنه دمایی 32 -380C كاربرد دارند . به طور كلی ملاحظاتی كه باید برای طراحی سیستم تهویه مطبوع استخرهای سر پوشیده مورد توجه قرار گیرد را می توان در موارد زیر خلاصه كرد: كنترل رطوبت فضای داخل -گرمایش هوای استخر -تعیین نرخ تهویه مورد نیاز به منظور تامین كیفیت مناسب هوای داخل -چگونگی توزیع هوا در فضای داخل استخر -طراحی كانال و محل قرار گیری دریچه های توزیع هوا كنترل رطوبت به طور كلی بدن انسان نسبت به تغییرات رطوبت نسبی بسیار حساس است.نوسانات رطوبت نسبی هوا ،خارج از محدوده چهل تا شصت درصد احتمال رشد باكتری ها ،قارچ ها و كپك ها را نیز افزایش می دهد كه نتیجه آن كاهش كیفیت هوای داخل استخر است. برای افرادی كه در داخل استخر شنا می كنند ،رطوبت نسبی پنجاه تا شصت درصد بیشترین اسایش را به همراه خواهد داشت.در صورتی كه رطوبت نسبی كمتر از پنجاه درصد باشد ،نرخ تبخیر آب از سطح پوست افزایش می یابد كه موجب احساس سرمای ناخوشایند برای شناگران می شود كه تازه از آب خارج شده اند . رطوبت نسبی بیش از شصت درصد نیز احتمال رشد قارچ ها و كپك ها در محیط داخل استخر،سرعت تقطیر بخار آب بر روی سطوح داخلی و تخریب سازه و تجهیزات موجود در استخر را افزایش می دهد. در تمامی استخرهای سرپوشیده ،رطوبت نسبی به دو دلیل زیر در محدوده پنجاه تا شصت درصد نگه داشته و معمولا به زیر پنجاه درصد كاهش داده نمی شود: در رطوبت نسبی كمتر از پنجاه درصد ،به دلیل تبخیر سریع آب از روی پوست ،شناگرانی كه از آب خارج می شوند احساس سرمای نا خوشایندی می كنند.صرف نظر از سایر عوامل ،در استخرها به دلیل تبخیر دائمی آب از كاسه استخر و شرایط بسیار مرطوب داخل،كاهش رطوبت نسبی فضای داخل به زیر چهل درصد مستلزم صرف هزینه بسیار زیادی است.در حالی كه رطوبت نسبی بالای پنجاه درصد با صرف هزینه ای منطقی و قابل قبول امكان پذیر است. روش های رطوبت گیری به طور كلی رطوبت گیری از هوا به یكی از دو روش زیر امكان پذیر است:- -1رطوبت گیری با استفاده از نمك های جاذب رطوبت -2رطوبت گیری با استفاده از سطوح سرد(سیستم های رطوبت گیری مكانیكی( نمك های جذب رطوبت مانند سیلیكات ها تمایل بسیار زیادی به جذب رطوبت دارند.این نمك ها پس از جذب رطوبت به وضعیت اشباع رسیده و قابلیت جذب خود را از دست می دهند و برای استفاده مجدد باید آنها را به نحوی احیا كرد. رطوبت گیری مکانیکی :یكی از متداولترین روش های رطوبت گیری در سیستم های تهویه مطبوع ،رطوبت گیری با استفاده از كوئل سرمایی است دز این روش با عبور هوای مرطوب از روی كوئل سرد دستگاههای هوا رسان یا كوئل های انبساط مستقیم ،رطوبت .موجود در آن تقطیر شده و در عمل فرآیند رطوبت گیری رخ می دهد. البته در استخرها كه اساسا از سیستم سرمایش هوا استفاده نمی شود ،هدف از به كارگیری كویل سرد صرفا رطوبت گیر .خواهد بود. بنابراین در صورت به كارگیری سیستم رطوبت گیری مكانیكی دز استخرها لازم است هوای سردی كه رطوبت آن نیز گرفته شده است،پیش از ارسال به داخل سالن مجددا با استفاده از كوئل آب گرم ،آب گرمكن های الكتریكی یا عبور از كویل گرم كندانسور دستگاه رطوبت گیر مجددا گرم شود. مزیت عمده این سیستم ها آن است كه گرمای نهان و محسوس و گرمای تولید شده به واسطه كاركرد كمپرسور سیستم را می توان در هریك از بخش های مجموعه كه نیاز به گرما دارد مورد استفاده قرارداد .در این سیستم ها می توان به طور همزمان ،فرآیند رطوبت گیری هوا (به واسطه كوئل سرمایی)و گرمایش مجدد آن برای ارسال هوای خشك و گرم به داخل استخر را انجام داد. در برخی از كاربردها ،سیستم های رطوبت گیری مكانیكی برای بازیابی گرمای تولید شده در داخل سیستم های سرمایش مكاتیكی و برای گرم كردن آب استخر یا آب گرم مصرفی مورد استفاده قرار می گیرند. گرمایش هوای استخر طراحی سیستم گرمایش استخر در درجه اول باید با توجه به نیاز كاربران انجام گیرد.محاسبات مربوط به بار گرمایشی استخرها تفاوتی با محاسبات متداول بار تهویه مطبوع ندارد.در این بخش تنها سعی داریم سیستم هایی كه برای تامین ظرفیت گرمایشی مورد نیاز هستند را معرفی كنیم. – در استخرهایی كه دمای آب آنها به هر دلیلی بیش از حد معمول است ،دمای هوای استخر نیز باید متناسب با آن افزایش یابد. -در استخرهای درمانی طراحی سیستم های تهویه مطبوع باید با تمركز بیشتر به تامین شرایط آسایش پزشكان و متخصصان فیزیوتراپی انجام گیرد .چرا كه كاربران استخرهای درمانی حداكثر برای زمان یك ساعت آن هم داخل آب از مجموعه استفاده می كنند در حالی كه پزشكان و متخصصان گاهی تمام روز را در سالن حضور دارند. -در استخرهایی كه افراد سالمند از آن استفاده می كنند دمای آب و هوا باید كمی بشتر از محدوده متداول در نظر گرفته شود واحدهای گرمایی از جمله تجهیزاتی كه در بعضی از استخرهای سرپوشیده برای گرمایش فضای استخر مورد استفاده قرار می گیرد،واحدهای گرمایی به گونه ای است كه از یك كوئل اصلی و یك فن تشكیل می شوند. این سیستم ها در گروه تجهیزات تبادل حرارت تك فصلی با ورزش اجباری جای می گیرند و فن آنها معمولا از نوع جریان محوری است. به همراه این سیستم ها به ندرت از فن های گریز مركز استفاده می شود. واحدهای گرمایی در انواع دیواری،سقفی ،زمینی و با كوئل آب گرم ،آب داغ ،بخارطراحی و ساخته می شوند. در برخی از واحدهای گرمایی با ظرفیت پایین نیز به جای كوئل گرمایی ،از گرمكن های الكتریكی برای تامین ظرفیت گرمایی مورد نیاز استفاده می گردد. كنترل ظرفیت واحدهای گرمایی معمولا با روشن و خاموش كردن الكتروموتور آنهاتوسط یك ترموستات انجام گیرد و مدار الكتریكی نسبتا ساده ای دارند. طراحی كانال طراحی صحیح كانال و تجهیزات جانبی مرتبط با آن یكی از مهم ترین عواملی است كه تضمین كننده كاركرد صحیح تجهزات خواهد بود . به عنوان یك توصیه كلی طراحی و ساخت شبكه كانال باید بر مبنای آخرین استانداردهای انجمن هایASHRAE وSMACNAانجام گیرد. ملاحظاتی كه باید در هنگام طراحی كانال سیستم های تهویه مطبوع استخرها رعایت شود را می توان در موارد زیر خلاصه كرد: -مواد توصیه شده برای كانال ها شامل ورق های گالوانیزه استاندارد ،آلومینیوم و واد پلیمری هستند.در اكثر موارد استفاده از ورق های گالوانیزه استاندارد امكان پذیر است. -برای كانال هایی كه در زیر كف اجرا می شوند نیز بهتر است از كانال های غیر فلزی یا كانال های فلزی با روكش محافظ استفاده شود. -برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات سیستم به سازه ساختمان ،در محل اتصال شبكه كانال به سیستم باید از اتصالات انعطاف پذیر استفاده شود. –برای هوابند كردن قسمت های مختلف كانال نباید از درزگیرهای فایبرگلاس استفاده شود.در مواردی كه احتمال تقطیر بخار آب در داخل كانال وجود دارد ،عایقكاری باید در قسمت های خارجی كانال انجام گیرد. -برای به حداقل رساندن هزینه اولیه و افت فشار ایجاد شده در مسر هوا محل نصب سیستم تهویه باید حتی الامكان به فضای داخل استخر نزدیك باشد.چرا كه در استخرها،علاوه بر كانال رفت معمولا كانال برگشت نیز در نظر گرفته می شود.این سیستم ها معمولا در اتاق تجهیزات مكانیكی استخر در كنار پمپ و فیلترها نصب می شوند. هوای رفت باید مستقیما به ست سطوح داخلی استخر مانند درها ،دیوارها،و شیشه ها هدایت شود كه احتمال تقطیر بخار اب بر روی آنها بیشتر است. به منظور خارج كردن هوای آلوده ساكن كه بر روی سطح آب استخر قرار می گیرد،بخشی از هوای رفت ارسال شده به داخل محیط باید بر روی سطح آب استخر هدایت شود . -آرایش دریچه های یاد شده باید به نحوی باشد كه مانع از ایجاد فضای مرده در داخل فضای استخر شود و بازچرخانی هوای آلوده محتوی بخارات كلر در فضای داخل استخر نیز به حداقل كاهش یابد. -محل قرار گیری دریچه های تخلیه باید به گونه ای تعیین شود كه تاثیر تخلیه هوا به حداكثر مقدار خود رسیده و بازچرخانی هوای آلوده محتوی كلر به حداقل مقدار خود كاهش یابد.تخلیه هوای داخل استخر از طریق دریچه هایی كه مستقیما در قسمت فوقانی كاسه استخر قرار گرفته است نیز یكی دیگر از روش های مناسب برای تخلیه هوای داخل استخرها به شمار می رود. كانال رفت نكات مهمی كه باید در هنگام طراحی كانال رفت مدنظر قرار گیرند عبارتند از: -1برای جلوگیری از ساكن ماندن و لایه لایه شدن هوا ،حداقل نرخ تعویض هوا باید بین ۴ تا ٨ بار در ساعت باشد. –2به كارگیری كانال رفت در زیر كف معمولا بهترین روش برای تامین هوای رفت مورد نیاز استخر است. بدین ترتیب با ارسال هوای رفت از ناحیه كف به سمت سقف ،بهترین توزیع هوا در سطح شیشه ایجاد می شود و از بخار گرفتن شیشه های جلوگیری می شود .البته در صورت استفاده از كانال های سقفی كه جریان هوای رفت انها به سمت كف استخر است. سرعت هوای رفت باید به اندازه ای باشد كه جریان هوا تمام سطح شیشه را تا كف استخر طی كند. -3به منظور افزایش هرچه بیشتر كارایی سیستم،در مجاورت تمامی پنجره ها باید دریچه های توزیع هوا تعبیه شود. –4در صورتی كه امكان اجرای كانال های كفی وجود نداشته باشد،ی توان شبكه كانال را از ناحیه سقف به گونه ای اجرا كرد كه جریان هوا ارسالی به داخل استخر دور تا دور استخر به سمت كف باشد. البته این شیوه طراحی كانال معمولا مستلزم آن است كه سرعت جریان هوای رفت بیشتر باشد،به طوری كه جریان هوا قادر باشد سرتاسر سطح ششه ها را جارو نموده و تا كف استخر پیش رود. كانال برگشت عدم دقت در نصب صحیح اتصالات كانال برگشت می تواند به میزان قابل ملاحظه ای عملكرد سیستم رطوبت گیری را تحت تاثیر قرار دهد. به عنوان یك قاعده كلی ،در استخرهای سرپوشیده به منظور جلوگیری از بروز مشكلاتی مانند لایه لایه شدن هوا،دریچه های هوای برگشت باید در بیشترین ارتفاع ممكن تعبیه شود. به طور ایده آل ،دریچه ورودی كانال برگشت باید به اندازه۵.۴-٣متر بالاتر از سطح استخر قرار گیرد. جمع بندی برای جمع بندی این بخش ملاحظاتی كه باید برای طراحی شبكه كانال و دریچه های توزیع هوا در نظر گرفته شود را به صورت زیر خلاصه می كنیم: -تعداد دفعات تعویض هوا در هر ساعت باید حداقل ۴ تا ۶ بار باشد. -تمام سطوح مرتط با خارج مانند پنجره ها و تمامی بخش هایی از فضای داخل كه مستعد تقطیر بخار آب هستند باید در معرض جریان هوای رفت قرار داشته باشند. به عنوان یك قاعده سرانگشتی هوای رفت به ازای هر متر مربع از سطح پنجره باید ٧٣ -۵۵متر مكعب بر ساعت در نظر گرفته شود. -دریچه های توزیع هوا باید طوری انتخاب شود كه پرتاب باد مناسب و هوادهی مورد نظر در هر مقطع تامین شود. -مقدار هوای خارج باید بر بنای كدهای محلی یا استاندارد های معتبری مانندASHRAE62در نظر گرفته شود. -به منظور تامین فشار منفی در فضای استخر باید از فن تخلیه مناسب استفاده شود. به عنوان چند توصیه كلی دیگر درباره سیستم توزیع هوا و شبكه كانال ،موارد زیر را نیز در نظر داشته باشید: -بخش هایی از كانال كه از مناطق تهویه نشده عبور ی كنند،باید عایقكاری شوند. -در صورت امكان ،دریچه مرتبط با فن تخلیه باید تا حد امكان نزدیك به جكوزی قرار گیرد . -توجه داشته باشید كه برا ی جلوگیری از تقطیر بر روی نورگیرهای سقفی جریان هوای بسیار زیادی مورد نیاز است.

0  نظر
ثبت نظر